Η επιστροφή της 13ης σύνταξης βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με κυβέρνηση και αντιπολίτευση να ανταλλάσσουν πυρά για το δημοσιονομικό κόστος, την ώρα που περίπου 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχοι εξακολουθούν να βλέπουν το εισόδημά τους να πιέζεται από την ακρίβεια και τις αυξήσεις που υπολείπονται του πληθωρισμού.
Το θέμα έχει αποκτήσει έντονη προεκλογική διάσταση, καθώς οι συνταξιούχοι αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες εκλογικές δεξαμενές της χώρας.
Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για την 13η σύνταξη
Το ΠΑΣΟΚ άνοιξε τη συζήτηση, με τον Νίκο Ανδρουλάκη να προτείνει την επαναφορά της 13ης σύνταξης για όλους τους συνταξιούχους σε δύο στάδια.
Συγκεκριμένα:
τον πρώτο χρόνο διακυβέρνησης θα δοθεί η μισή παροχή,
τον τρίτο χρόνο θα καταβληθεί το υπόλοιπο μισό, ώστε να επανέλθει πλήρως η 13η σύνταξη.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που παρουσιάστηκαν:
η πρώτη φάση θα έχει καθαρό δημοσιονομικό κόστος περίπου 420 εκατ. ευρώ,
η πλήρης εφαρμογή εκτιμάται ότι θα κοστίζει περίπου 900 εκατ. ευρώ ετησίως, αφού αφαιρεθούν οι επιστροφές προς το Δημόσιο από φόρους και κρατήσεις.
Η κυβέρνηση απορρίπτει το σχέδιο, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μια ιδιαίτερα δαπανηρή παρέμβαση.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για κόστος που μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 2,5 δισ. ευρώ, προειδοποιώντας ότι τέτοιες εξαγγελίες ενέχουν δημοσιονομικούς κινδύνους.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει διαφορετικό μοντέλο ενίσχυσης των συνταξιούχων, με παροχή που θα ανακοινωθεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Στο κυβερνητικό τραπέζι βρίσκεται το ενδεχόμενο χορήγησης μιας εφάπαξ ενίσχυσης που θα προσεγγίζει το ύψος της εθνικής σύνταξης, δηλαδή περίπου 402 έως 446 ευρώ ανά δικαιούχο.
Εφόσον εφαρμοστεί χωρίς να συμψηφιστεί με το ήδη ανακοινωμένο επίδομα των 300 ευρώ, το κόστος εκτιμάται ότι θα υπερβαίνει το 1,1 δισ. ευρώ από τον πρώτο χρόνο εφαρμογής.
Η συζήτηση για την 13η σύνταξη συνδέεται και με τις αυξήσεις των τελευταίων ετών.
Μετά τις σημαντικές περικοπές της περιόδου 2010-2019, οι κύριες συντάξεις αυξήθηκαν σωρευτικά κατά περίπου 16,4% την περίοδο 2023-2026.
Ωστόσο, ο επίσημος πληθωρισμός στο ίδιο διάστημα διαμορφώθηκε κοντά στο 19,8%, γεγονός που σημαίνει ότι η αγοραστική δύναμη πολλών συνταξιούχων συνέχισε να μειώνεται.
Παράλληλα, οι αυξήσεις δεν αφορούσαν όλους στον ίδιο βαθμό, καθώς:
δεν εφαρμόστηκαν στις επικουρικές συντάξεις,
πολλοί συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά δεν έλαβαν ολόκληρη την αύξηση,
τα προηγούμενα χρόνια αρκετές συντάξεις παρέμειναν ουσιαστικά «παγωμένες».
Τι προβλέπεται για το 2027
Με βάση τον ισχύοντα νόμο, οι αυξήσεις στις συντάξεις υπολογίζονται από τον μέσο όρο του πληθωρισμού και της ανάπτυξης.
Με τα σημερινά δεδομένα, η αναπροσαρμογή για το 2027 εκτιμάται ότι θα κινηθεί περίπου στο 2,6%, ποσοστό χαμηλότερο από τον προβλεπόμενο πληθωρισμό.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι απορρίπτει σήμερα προτάσεις τις οποίες στο παρελθόν αντιμετώπιζε με διαφορετικά κριτήρια, υπενθυμίζοντας προεκλογικές δεσμεύσεις της Νέας Δημοκρατίας το 2019 που, όπως υποστηρίζει, δεν υλοποιήθηκαν.
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, επιμένει ότι κάθε νέα μόνιμη παροχή πρέπει να είναι πλήρως κοστολογημένη και να μην θέτει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Το εάν θα υπάρξει τελικά επιστροφή της 13ης σύνταξης ή κάποια διαφορετική μορφή οικονομικής ενίσχυσης αναμένεται να ξεκαθαρίσει τους επόμενους μήνες, με το βλέμμα στραμμένο στις ανακοινώσεις της ΔΕΘ και στις πολιτικές εξελίξεις.